Wielu osobom witamina C kojarzy się głównie z sezonem przeziębień, kiedy wspiera szybszą rekonwalescencję w czasie infekcji wirusowych i bakteryjnych. Warto jednak wiedzieć, że znacznie większy wpływ ma właśnie w sezonie wyższego nasłonecznienia? Potwierdzają to liczne badania naukowe, które wskazują na rolę witaminy C fotostarzenie skóry.
Wraz z pierwszymi ciepłymi dniami ekspozycja na słońce naturalnie się zwiększa. Kontakt ze światłem słonecznym pomaga organizmowi wytwarzać witaminę D, która jest potrzebna m.in. dla odporności, kości, mięśni i ogólnego funkcjonowania organizmu. Słońce ma więc swoje dobre strony, ale tylko pod warunkiem, że korzystamy z niego rozsądnie.
Jakie procesy zachodzą w skórze, kiedy ma kontakt ze słońcem?
Promienie nie tylko muskają naszą skórę, ale przy ich udziale dochodzi do wielu ważnych procesów biologicznych i biochemicznych. Część z nich jest korzystna, jak wspomniana wcześniej produkcja witaminy D, ale część może prowadzić do uszkodzeń komórek skóry, co w efekcie może przyspieszać fotostarzenie skóry.
Dlatego tak ważna jest ochrona przed słońcem, nie tylko na plaży czy w trakcie wakacji, kiedy filtry nakładane są zwykle bardziej świadomie i obficie. Na fotostarzenie jesteśmy też narażeni na spacerze z psem czy podczas prac ogrodowych, kiedy o ochronie zewnętrznej najczęściej po prostu zapominamy.
Na czym polega fotostarzenie skóry?
Objawia się m.in. głębszymi zmarszczkami, utratą jędrności, przebarwieniami, nierównym kolorytem, rozszerzonymi naczynkami i szorstkością skóry. Mówiąc prościej, skóra, która często i długo była wystawiana na słońce bez odpowiedniej ochrony, może wyglądać na starszą, niż wskazywałby na to wiek biologiczny.
Aby zrozumieć tę zależność, warto przyjrzeć się samemu procesowi oddziaływania promieniowania UVA i UVB. Każde z nich inaczej wpływa na naszą skórę. Promieniowanie UVB działa głównie na powierzchni skóry. To ono w dużej mierze odpowiada za oparzenia słoneczne i bezpośrednie uszkodzenia DNA komórek. UVA wnika głębiej i w tym samym czasie niszczy włókna kolagenowe i elastynowe odpowiedzialne za jędrność, sprężystość i młody wygląd skóry.
Witamina C jako ochrona przed fotostarzeniem skóry
Jak działa witamina C na skórę? Można powiedzieć, że to ochrona od wewnątrz, która pozostaje z nami niezależnie od tego, czy danego dnia filtr został zastosowany prawidłowo, jak często był reaplikowany i jaki poziom SPF został wybrany. Nie oznacza to jednak, że witamina C może zastąpić SPF. Krem z filtrem nadal pozostaje podstawą ochrony przed promieniowaniem UV, a witamina C jest jego ważnym uzupełnieniem, ponieważ pomaga skórze neutralizować wolne rodniki i ograniczać skutki stresu oksydacyjnego.
Jak działa witamina C w skórze?
Zdrowa skóra naturalnie zawiera witaminę C. Najwięcej znajduje się jej w naskórku, czyli w zewnętrznej warstwie skóry, mniej w głębszych warstwach. Problem polega na tym, że pod wpływem promieniowania UV zapasy witaminy C w skórze szybko się zmniejszają.
Dzieje się tak również wraz z wiekiem oraz w skórze, która przez lata była często wystawiana na słońce lub promieniowanie w solarium. Oznacza to, że naturalna bariera antyoksydacyjna skóry regularnie ulega osłabieniu. A im większa ekspozycja na słońce, tym bardziej ta ochrona może słabnąć.
Warto wiedzieć, że człowiek nie produkuje sam witaminy C. Dostarcza ją z zewnątrz dzięki diecie, suplementom lub kosmetykom.
Biochemicznie witamina C działa w skórze na kilku różnych płaszczyznach. Po pierwsze, jest silnym antyoksydantem, czyli neutralizuje wolne rodniki powstające pod wpływem promieniowania UV. Po drugie, wspiera syntezę kolagenu, ponieważ jest niezbędna dla enzymów odpowiedzialnych za prawidłową budowę i stabilizację włókien kolagenowych. Po trzecie, pomaga regulować powstawanie melaniny, dlatego może wspierać redukcję przebarwień i wyrównanie kolorytu skóry. Czyli:
-
- pomaga spowolnić proces fotostarzenia,
-
- pomaga utrzymać jędrność i elastyczność skóry całego ciała,
-
- może zmniejszać widoczność przebarwień.
W sezonie wakacyjnym warto więc pamiętać nie tylko o filtrach, ale także o diecie bogatej w witaminę C, odpowiednio dobranej pielęgnacji i suplementacji.
Witamina C ma jednak znaczenie nie tylko dla skóry. Istnieje wiele innych powodów, dla których warto zadbać o jej odpowiednią podaż w codziennej diecie lub suplementacji.
Niektóre z badań poświęconych wpływowi witaminy C na fotostarzenie skóry, źródła:
Pullar JM, Carr AC, Vissers MCM. The roles of vitamin C in skin health. Nutrients. 2017;9(8):866. doi:10.3390/nu9080866
Telang PS. Vitamin C in dermatology. Indian Dermatol Online J. 2013;4(2):143–146. PMC3673383
Žmitek K et al. The Effects of Dietary Supplementation with Collagen and Vitamin C and Their Combination with Hyaluronic Acid on Skin Density, Texture and Other Parameters: A Randomised, Double-Blind, Placebo-Controlled Trial. PMC11206740. 2024.
Reilly DM et al. A Clinical Trial Shows Improvement in Skin Collagen, Hydration, Elasticity, Wrinkles, Scalp, and Hair Condition following 12-Week Oral Intake of a Supplement Containing Hydrolysed Collagen. Dermatol Res Pract. 2024. doi:10.1155/2024/8752787
